Giriş yap Demo isteyin
Rehber · Karekodlu e-fatura

Gözlükte karekod zorunluluğu: optikçiler ne yapmalı?

E-faturada ÜTS karekod bilgisi zorunluluğu nedir, optisyenleri ne zaman ve nasıl etkiliyor, faturada hangi bilgiler yer almalı? Bu rehberde adım adım anlattık.

Nivo Bilişim · Son güncelleme: 20 Ekim 2026

Nivo Optik › Rehber › Gözlükte karekod zorunluluğu

Karekod zorunluluğu nedir?

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), Ocak 2025'te "İlaç ve Tıbbi Cihaz Teslimlerine İlişkin Fatura Teknik Kılavuzu"nu yayımladı. Kılavuza göre Ürün Takip Sistemi'nde (ÜTS) kayıtlı tıbbi cihazları satan e-fatura mükellefleri, faturadaki her ürün için ürünün karekodunda yer alan bilgileri e-faturaya da yazmak zorunda. Gözlük camı ve kontakt lens gibi ÜTS'de kayıtlı optik ürünler de bu kapsamda.

Kısacası, kutunun üzerindeki karekodda ne yazıyorsa, o ürünün satıldığı e-faturada da aynı bilgiler bulunmalı.

Faturada hangi bilgiler yer almalı?

Her ÜTS'li ürün satırında şu dört bilgi bulunur:

  • UNO: Ürün numarası (barkod)
  • LNO: Lot veya parti numarası
  • SNO: Seri numarası
  • URT: Üretim tarihi

Bu bilgiler e-faturanın XML dosyasında, satır bazında ayrılmış özel alana yazılır. Müşteriye verilen fatura görüntüsünde görünmezler; ama GİB sistemi faturayı kabul ederken bu alanları kontrol eder. Kargo veya montaj gibi ÜTS dışı kalemler için ayrı bir tanım kullanılır.

Ne zaman başlıyor?

Düzenleme birkaç kez ertelendi. Kamuya açıklanan tarihler şöyle:

  • Ocak 2025: Kılavuz yayımlandı.
  • Haziran 2025: Kılavuz güncellendi; genel mükellefler için yürürlük 1 Ekim 2025 olarak belirlendi.
  • Eczaneler ve optisyenlik müesseseleri için: 1 Ekim 2026 olarak açıklandı.

GİB bu süreci daha önce de erteledi; optikler için uygulama tarihinin yeniden değişmesi mümkün. Güncel tarihi GİB duyurularından ve bağlı olduğunuz optisyen gözlükçüler odasının açıklamalarından takip etmenizi öneririz. Tarih ne olursa olsun, hazırlığı son güne bırakmamak en güvenli yol.

Kimleri etkiliyor?

  • E-fatura mükellefi olan ve ÜTS'li ürün satan optisyenlik müesseseleri,
  • SGK'ya kesilen faturalar (ilaç ve tıbbi cihaz fatura senaryosu kapsamında),
  • Optiklere ürün satan tedarikçiler ve toptancılar.

Yazarkasa (ÖKC) fişleri bu düzenlemenin kapsamında değildir.

Uyulmazsa ne olur?

Karekod bilgisi eksik veya hatalı olan faturalar GİB sistemi tarafından reddedilir ve alıcıya ulaşmaz. Reddedilen fatura yeniden düzenlenene kadar faturanız kesilmemiş sayılır; bu da Vergi Usul Kanunu kapsamında ceza riski ve SGK tahsilatında gecikme anlamına gelir.

Optikler nasıl hazırlanmalı?

01

Entegratörünüze sorun

E-fatura entegratörünüzün ilaç ve tıbbi cihaz fatura senaryosunu ve karekod alanlarını desteklediğinden emin olun.

02

Programınızı kontrol edin

Kullandığınız program karekodu okuttuğunuzda ürün, lot, seri ve üretim tarihini faturaya kendiliğinden aktarabiliyor mu?

03

Okuyucunuzu deneyin

Barkod okuyucunuzun iki boyutlu karekodu (QR/DataMatrix) okuyabildiğini bir kutu üzerinde test edin.

04

ÜTS kayıtlarınızı güncelleyin

Stoktaki ürünlerin ÜTS'de alma bildirimlerinin yapılmış olduğunu kontrol edin; satışta bildirimi eksik ürün kalmasın.

Elle yazmak neden zor?

Her satışta seri ve lot numarasını kutudan okuyup elle girmek hem zaman alır hem de tek bir harf hatası faturanın reddedilmesine yol açar. Bu yüzden karekodu bir kez okutup bilgileri faturaya otomatik aktaran bir program kullanmak, hatayı ve iş yükünü ortadan kaldırır.

Nivo Optik'te karekodu satışta bir kez okutursunuz: ürün, lot ve seri bilgisi e-fatura kalemine kendiliğinden yazılır, aynı okutmayla stok düşer ve ÜTS bildirimi gider. Ayrıntılar için karekodlu e-fatura ve ÜTS bildirimi sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Kaynaklar

Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; vergi ve mevzuat konularında mali müşavirinizin görüşünü almanızı öneririz.

Sık sorulan sorular

Karekod bilgisi fatura çıktısında görünecek mi?

Hayır. Ürün numarası, lot, seri ve üretim tarihi bilgileri e-faturanın XML dosyasına yazılır; müşteriye verilen fatura görüntüsünde yer almaz.

Yazarkasa fişinde de karekod bilgisi gerekiyor mu?

Hayır. Bu düzenleme e-fatura için geçerlidir; yazarkasa (ÖKC) fişlerinde ÜTS bilgisi zorunlu tutulmamıştır.

Karekod bilgisi eksik olursa ne olur?

Kılavuza uymayan faturalar GİB sistemi tarafından reddedilir ve alıcıya ulaşmaz. Bu da faturanın zamanında düzenlenmemesi ve tahsilatta gecikme riski doğurur.

Zorunluluk tarihi kesin mi?

GİB, optisyenlik müesseseleri için tarihi 1 Ekim 2026 olarak açıklamıştı; ancak bu düzenleme daha önce birkaç kez ertelendi. Güncel tarihi GİB ve oda duyurularından takip etmenizi öneririz.

Karekodlu faturaya hazır mısınız?

Nivo Optik'i kendi karekodlu ürününüzle deneyin; okutun, faturanın nasıl oluştuğunu birlikte görelim.